Bevrijdingsdag 2021, een goed moment om terug te blikken. Vorig jaar liep ik het Pad van de Vrijheid. Twee etappes samen met anderen in een prachtig wandelgroepje t/m Zetten. Vanwege corona maatregelen ging dit niet meer en besloot ik het pad alleen uit te lopen. Als we weer samen mogen wandelen vervolgen we ons pad in Zetten. Samen op weg, ons afvragend: vrijheid, wat is dat eigenlijk? De wandelgids, zwaar maar ik zou er geen bladzijde van willen missen (en er is Topo gps), beschrijft uitvoerig de gebeurtenissen die plaats vonden in de Tweede Wereldoorlog in het gebied waar het pad doorheen loopt. Die in de gemeente Overbetuwe bijvoorbeeld, waren mij grotendeels onbekend. Hoe is het mogelijk?! Van de Muur van Lunteren had ik wel gehoord maar was er nog nooit geweest. In al zijn verval een imposante, huiveringwekkende plek. Zo stapelen de gedenkwaardige plaatsen zich op, de hele tocht door, waarbij ik steeds gedwongen word de vraag te stellen: vrijheid, wat is dat eigenlijk? Mocht het wandelen zelf al niet genoeg verbinding met en verdieping van het thema geven dan zijn er nog de gedichten, columns en citaten in de wandelgids die eindeloos cirkelen om de vraag: vrijheid, wat is dat eigenlijk? Het pad gaat door prachtige landschappen met bossen, heuvels, uitzichten en door saaie groene woestijnen. Soms waren de etappes een beetje kort en waren de woorden van Gandhi in de wandelgids: “Vrijheid is niet de moeite waard als het niet de vrijheid geeft om te dwalen” (blz66) een mooie aanleiding om ‘s van de route af te wijken en mijn eigen pad te kiezen en te lopen. ’n Kleine invulling van de vraag: wat is vrijheid eigenlijk. Het thema ‘Vrijheid’, ook nu weer razend actueel, maakt dit Pad veel meer dan zomaar een wandeltocht. Het wandelen van dit pad heeft me veel gegeven. Alle dank aan de makers. Gert Bos, Utrecht.